Oktawa
Oktawa to interwał między dwoma dźwiękami odległymi o dwanaście półtonów, jak jedno C i najbliższe C wyżej, przy którym wyższy dźwięk ma dokładnie dwa razy większą częstotliwość niż niższy.
Jak wygląda oktawa na konkretnych dźwiękach?
Na fortepianie odlicz dwanaście klawiszy w górę od dowolnego C, czarne i białe razem, a trafisz na następne C. To jedna oktawa.
Z każdą oktawą częstotliwość się podwaja. A, do którego zwykle stroją orkiestry, czyli A4, ma 440 Hz. A o oktawę wyżej, A5, ma 880 Hz. A o oktawę niżej, A3, ma 220 Hz.
Na gitarze 12. próg każdej struny daje ten sam dźwięk co pusta struna, tylko o oktawę wyżej, bo przyciśnięcie struny w tym miejscu skraca o połowę jej drgającą część.
Liczby po nazwach dźwięków liczą oktawy. W najpopularniejszym systemie środkowe C to C4, a każda nowa liczba zaczyna się od C: H3 to dźwięk tuż pod C4.
Jak brzmi oktawa?
Jak ten sam dźwięk, tylko wyżej lub niżej. Oba dźwięki zlewają się tak dokładnie, że łatwo wziąć je za jeden, i dlatego muzyka nadaje im tę samą nazwę. Kiedy mężczyźni i kobiety śpiewają melodię „razem”, często dzieli ich oktawa, choć nikt tego nie zauważa.
Dlatego też wystarcza dwanaście nazw dźwięków: po H nazwy zaczynają się znowu od C, oktawę wyżej.
Dlaczego nazywa się oktawą, skoro ma dwanaście dźwięków?
Bo nazwa liczy nazwy dźwięków, a nie półtony. Przejdź w górę gamą C-dur, C–D–E–F–G–A–H–C, a drugie C okaże się ósmym dźwiękiem, licząc oba końce. Oktawa pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego „ósmą”.
Pomiędzy mieści się dwanaście półtonów. Oba liczenia są poprawne — mierzą różne rzeczy. Mylenie ich to najczęstsza pomyłka w arytmetyce interwałów i to dlatego nona to sekunda plus oktawa, a nie tercja.
Spróbuj: Dźwięki i półtony każą ci liczyć półtony na klawiaturze, łącznie z oktawą. Żeby znaleźć każdą oktawę danego dźwięku na gitarze, zajrzyj do artykułu Jak zapamiętać gryf.