Septiemakkoord
Een septiemakkoord is een drieklank met een vierde noot erbij, een septiem boven de grondtoon, zoals G7 (G–B–D–F) of Cmaj7 (C–E–G–B).
Wat zijn de gangbare septiemakkoorden?
Elk ervan is een drieklank plus een septiem. Gebouwd op C:
| Akkoord | Symbool | Noten | Drieklank + septiem |
|---|---|---|---|
| Groot septiemakkoord | Cmaj7 | C–E–G–B | majeur + grote septiem |
| Dominantseptiemakkoord | C7 | C–E–G–Bes | majeur + kleine septiem |
| Mineurseptiemakkoord | Cm7 | C–Es–G–Bes | mineur + kleine septiem |
| Halfverminderd septiemakkoord | Cm7♭5 of Cø7 | C–Es–Ges–Bes | verminderd + kleine septiem |
| Verminderd septiemakkoord | Cdim7 of C°7 | C–Es–Ges–Beses | verminderd + verminderde septiem |
Beses (dubbel verlaagde B) klinkt hetzelfde als A; hij wordt zo gespeld omdat hij een septiem boven C ligt.
Stapel op elke trap van C majeur nog een terts en je krijgt zeven septiemakkoorden: Cmaj7, Dm7, Em7, Fmaj7, G7, Am7 en Bm7♭5. Alleen het akkoord op de vijfde trap, G7, is een dominantseptiemakkoord.
Hoe klinken septiemakkoorden?
Voller dan een drieklank, en elk type heeft zijn eigen kleur. Het grote septiemakkoord klinkt zacht en luchtig, met de septiem een halve toon onder het octaaf. Het mineurseptiemakkoord klinkt warm en mild. Het dominantseptiemakkoord klinkt rusteloos: in G7 vormen de noten B en F een tritonus, en het oplossen naar C majeur (B omhoog naar C, F omlaag naar E) is het sterkste slot in tonale muziek.
Die trekkracht drijft ii–V7–I aan, in C majeur Dm7–G7–Cmaj7: de progressie waarop jazz gebouwd is, en een die ook ver buiten de jazz opduikt.
Betekent C7 een C met een B?
Nee, en dat is de meest gemaakte fout met akkoordsymbolen. Een kale 7 betekent de kleine septiem: C7 is C–E–G–Bes, het dominantseptiemakkoord. De noot B verschijnt alleen als het symbool maj7 zegt: Cmaj7 is C–E–G–B. De twee klinken heel verschillend, dus wie ze verwisselt, hoort dat meteen.
Probeer het zelf: De aantrekkingskracht van de dominant oefent progressies met V7 en vraagt je te horen waar het akkoord naartoe wil.