Arpeggio
Een arpeggio is een akkoord waarvan de noten na elkaar worden gespeeld in plaats van tegelijk, meestal stijgend van de laagste naar de hoogste noot of weer dalend.
Hoe ziet een arpeggio eruit?
Neem het C-majeurakkoord, C–E–G, en speel de noten een voor een: C–E–G–C, en dan weer omlaag. Dat is een C-majeurarpeggio. A mineur geeft A–C–E–A; G7 geeft G–B–D–F.
De naam komt van het Italiaanse arpeggiare, ‘spelen als een harp’, omdat een harp een akkoord laat klinken door de snaren na elkaar aan te tokkelen.
Twee stukken die bijna helemaal uit arpeggio’s bestaan: het Prelude in C majeur waarmee het eerste boek van Bachs Das Wohltemperierte Klavier opent, en het eerste deel van Beethovens Mondscheinsonate, waarin de rechterhand elk akkoord in gelijkmatige groepjes van drie doorloopt. Op de gitaar is een akkoordgreep snaar voor snaar tokkelen precies hetzelfde: je speelt het akkoord als arpeggio.
Hoe herken je een arpeggio?
De lijn springt in plaats van stapsgewijs te lopen, en elke noot waarop ze landt, hoort bij hetzelfde akkoord. Kun je de noten van een passage zonder botsing tot één akkoord stapelen, dan hoor je waarschijnlijk een arpeggio. Met het sustainpedaal ingedrukt of met doorklinkende snaren hoor je het akkoord noot voor noot opbouwen.
Waarmee wordt het verward?
Een toonladder. Een toonladder loopt alle noten van een toonsoort op volgorde af: C–D–E–F–G. Een arpeggio springt meteen naar de noten van het akkoord: C–E–G. Veel mensen oefenen allebei, omdat ze iets anders trainen: de toonsoort en het akkoord.
Een gebroken akkoord is het bredere begrip voor elk akkoord dat noot voor noot wordt gespeeld, in welk patroon dan ook. De Alberti-bas, C–G–E–G herhaald, is een gebroken akkoord dat niet rechtstreeks omhoog of omlaag loopt. Veel mensen gebruiken de twee woorden door elkaar.
Probeer het zelf: bij Akkoorden bouwen zoek je elke drieklank op je instrument; speel de noten een voor een en je hebt het arpeggio. De les over het harmonisch veld laat de zeven akkoorden van een toonsoort zien die je een voor een als arpeggio kunt spelen.